FAQ

Czym jest Ustawa o dostępności?

Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami. Jest filarem rządowego programu Dostępność Plus. Celem ustawy jest poprawa warunków życia i funkcjonowania obywateli ze szczególnymi potrzebami, którzy są narażeni na marginalizację lub dyskryminację m.in. ze względu na niepełnosprawność lub obniżony poziom sprawności z powodu wieku czy choroby. 

Kogo dotyczy ustawa?

Sektor publiczny jest zobowiązany do zapewnienia co najmniej minimalnej dostępności, która zagwarantuje dostępność podmiotu publicznego. Zatem ustawa obejmuje wszystkie podmioty sektora publicznego, tj. urzędy, instytucje kultury, szkoły, szpitale itp.

Przedsiębiorstwom prywatnym zalecana jest nieobowiązkowa (ale rekomendowana) certyfikacja potwierdzająca działania na rzecz dostępności. Podmioty prywatne i organizacje pozarządowe, które zdecydują się na audyt, będą mogły uzyskać 5 proc. zniżkę we wpłatach przekazywanych do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON).

Czym jest “dostępność?

Ustawa uwzględnia 3 obszary, w których należy zapewnić dostępność osobom o specjalnych potrzebach:

  • dostępność architektoniczna – zarówno korytarze, jak i klatki schodowe powinny być wolne od barier i zapewniać możliwość poruszania się po nich między innymi osób na wózku, osób korzystających z kul, lasek i innych pomocy ortopedycznych, osób starszych, a także osób z wózkami dziecięcymi, mających różne problemy z poruszaniem się (windy, schody, korytarze, ciągi piesze w budynku)
  • dostępność cyfrowa –  została kompleksowo uregulowana w ustawie o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych  podmiotów publicznych
  • dostępność informacyjno-komunikacyjna – zapewnienie czytelnej informacji na temat tego, jakie zadania wykonuje dany podmiot. W postaci nagrania w polskim języku migowym dla osób głuchych, informacji w tekście łatwym do czytania (ETR) – m.in dla osób z niepełnosprawnością intelektualną, czy pliku odczytywalnego maszynowo, dzięki któremu taką informację może udźwiękowić osoba niewidoma. Dostępność w tym zakresie to także umożliwienie komunikacji z podmiotem w taki sposób, jaki jest dogodny dla osoby ze szczególnymi potrzebami np. poprzez SMS czy przy użyciu usługi tłumaczenia migowego online. 

Kim są osoby ze specjalnymi potrzebami?

Osoby ze szczególnymi potrzebami to m.in. osoby starsze, osoby z niepełnosprawnością lub inne osoby mające trwale lub czasowo naruszoną sprawność w zakresie mobilności czy percepcji. Na przykład poruszający się przy pomocy kul, protez, wózków, słabi, chorujący, niesłyszący, niedowidzący, z trudnościami manualnymi i poznawczymi, osoby z wózkiem dziecięcym, z ciężkim bagażem itp).

Co się stanie, jeśli nie dostosuję mojej placówki?

Ustawa przewiduje sankcje za brak realizacji zasady dostępności. Po 06.09.2021 dostęp alternatywny musi być traktowany jako sytuacja wyjątkowa. Po tej dacie osobom ze szczególnymi potrzebami będzie przysługiwała skarga na brak dostępności, składana do Prezesa Zarządu PFRON. Pozytywne rozpatrzenie skargi może skutkować nakazem zapewnienia dostępności, a niewywiązanie się z tego – nałożeniem kary pieniężnej.

Jakie inne obowiązki nakłada ustawa o dostępności?

Od 06.09.2021 przy zlecaniu zadań przez podmiot publiczny innym podmiotom w umowie muszą być zawarte wymagania dotyczące dostępności dla osób ze szczególnymi potrzebami. Od tego dnia podmioty realizujące zadania finansowane ze środków publicznych na podstawie umowy z podmiotem publicznym muszą spełniać wymagania określone w art. 6. Ustawy, czyli zapewniać podstawową dostępność architektoniczną, cyfrową i informacyjno- komunikacyjną . Szczególne potrzeby muszą być zapewniane z wykorzystaniem projektowania uniwersalnego lub racjonalnych usprawnień.

Dostępność w pytaniach i odpowiedziach